Od dzisiaj na łamach Zbiorowiska rozpoczniemy publikację artykułów dotyczących witamin. Witaminowy alfabet rozpoczynamy literką A, czyli związkami z grupy retinoidów. Witamina A bywa też nazywana retinolem, gdyż retinol to główna postać aktywnej witaminy A. Inny słowy, jeśli chcesz uzupełnić niedobór witaminy A, a wiesz, że dane produkty zawierają retinol, warto je dodać do jadłospisu. W kontekście witaminy A możesz też usłyszeć o beta-karotenie. W tym wypadku sytuacja jest podobna. Marketingowcy i sprzedawcy używają tych nazw jak synonimów, ale tak naprawdę beta-karoten jest prowitaminą witaminy A, co oznacza, że zamieni się w witaminę A w naszym organizmie przy pomocy enzymów wątrobowych i nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Dlaczego akurat „A”?

Właściwie to dlaczego witamina A została nazwana „A”? No tak jak można przypuszczać – to pierwsza odkryta witamina. Dzięki współpracy Elmera Verner McColluma i Marguerite Davis w 1913r. świat dowiedział się o pierwszych witaminach. Po raz pierwszy udało się uzyskać syntetyczną postać tej witaminy w roku 1947.

Witamina A. Jak wpływa na organizm?

Ta grupa związków wpływa na wiele ważnych funkcji ludzkiego ciała. Przede wszystkim bierze udział w procesie widzenia, bo jest składnikiem rodopsyny – barwnika wzrokowego. Już w starożytności jedzono wątroby, by pozbyć się problemów ze wzrokiem, zwłaszcza tzw. kurzej ślepoty.

Witamina A to również ważny sprzymierzeniec w walce o gładką, elastyczną i wiecznie młodą skórę. Przyspiesza odnowę naskórka i zmniejsza utratę wody ze skóry, a do tego zwiększa produkcję kolagenu i elastyny. Słowem: jeśli chcesz zminimalizować ryzyko, że na Twoim nieskazitelnym obliczu pojawią się drobne zmarszczki i przebarwienia – dbaj o odpowiednią dawkę witaminy A w jadłospisie. Nie bez powodu związki z tej grupy często znajdują się w preparatach „odmładzających”. Ponadto witamina A pomaga w pozbywaniu się trądziku, a beta-karoten zmniejsza podatność skóry na promienie UV.

Nie można też nie wspomnieć o tym, że witamina A jest niezbędna do prawidłowego przebiegu procesów wzrostowych, przyspiesza metabolizm tkankowy, wspomaga rozwój kości i zębów, bierze udział w przemianach lipidów i syntezie białek. Uważa się również, że zmniejsza ryzyko powstania oraz spowalnia rozwój wielu rodzajów nowotworów.

Niedobór witaminy A – efekty

Jak widzisz, witamina A bierze udział w wielu procesach kluczowych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Co więc się stanie, gdy ograniczysz jej spożycie? Skutki niedoboru witaminy A to:

  • Kurza ślepota, czyli słaby wzrok po zmierzchu. Jeśli nie możesz znaleźć pilota, by włączyć wieczorne wydanie Faktów/Wiadomości, to może być właśnie niedobór witaminy A. Ponadto w nocy Twoje oczy będą się długo przyzwyczajać do ciemności.
  • Niedobór łez prowadzący do suchości gałki ocznej. Oczywiście nie dotyczy to Twojego płaczu, gdy kolejną edycję talent show wygrywa mała śpiewająca dziewczynka – problemem będzie natomiast regularne, naturalne nawilżanie oka.
  • „Dzwonienie w uszach” – głównie u osób starszych.
  • Zaburzenia miesiączkowania.
  • Sucha i szorstka skóra na ramionach, udach, łokciach i kolanach, której – o zgrozo – nie można efektywnie nawilżyć za pomocą kremów.

Dodajmy, że witamina A jest rozpuszczalna w tłuszczach. To jednocześnie dobra i zła wiadomość. Dobra, bo oznacza, że związek jest magazynowany w organizmie, a zła, ponieważ może to prowadzić do nadmiaru, którego również trzeba się wystrzegać.

Źródła witaminy A

Jakie produkty regularnie spożywać, aby w Twoim organizmie nie zabrakło witaminy A? Najważniejsze źródła to:

  • wątroba wieprzowa,
  • wątroba wołowa,
  • masło,
  • jaja kurze

Ponadto beta-karoten znajdziesz w produktach roślinnych, takich jak:

  • marchew,
  • pietruszka,
  • szpinak,
  • dynia,
  • morele,
  • awokado